منوی برگه ها
منوی دسته ها

ارسال شده در ۱۴ بهمن ۱۳۹۱ در انسان شناسی, فصل دوم | ۶ دیدگاه

کمال انسان در سختی کشیدن است

کمال انسان در سختی کشیدن است

نکته ای که هم از قرآن و هم از سیره بزرگان ما بر می آید، این است که برای تحصیل عشق و زیبایی باید با سختی ها و بلایای گوناگونی روبرو شد. از همین رو، حادثه کربلا و واقعه عاشورا به دلیل در بر داشتن بلایا و سختی های فراوان، جایگاه ویژه ای در میان دیگر رخدادها پیدا کرده است، به طوری که بسیار گفته شده که اگر این واقعه اتفاق نمی افتاد، عظمت امام حسین (ع) آشکار نمی گشت و مثلاً فلان آیه از قران، تفسیر نمی شد. در قرآن کریم نیز خداوند می فرماید: « يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ » [1] . آیا سختی کشیدن و بلا دیدن، مغایر زیبایی نیست؟ یا اینکه رنج و سختی، از ملزومات رسیدن به زیبایی است؟ –        سختی کشیدن – البته در راه حق و در طلب نور و معرفت – عین زیبایی است و این از ویژگی های آفرینش انسان است. اگر بنا نبود که انسان سختی بکشد، در همان عقل اول باقی می ماند....

ادامه مطلب

ارسال شده در ۱۳ بهمن ۱۳۹۱ در انسان شناسی, عرفان, فصل دوم | ۰ دیدگاه

انسان، مظهر کامل زیبایی

انسان، مظهر کامل زیبایی

همان طور که مطلع هستید در قسمت پیشین، بر این نکته تاکید شد که شرط اساسی فهم زیبایی، معرفت و دور کردن جهل است و همچنین گفته شد که هر چقدر ادراک انسان قوی تر باشد، در همه چیز زیبایی می بیند. موضوعی که در این قسمت به آن پرداخته می شود، معرفی مصداق برتر زیبایی است. اینکه زیباترین موجود در عالم آفرینش چیست و چه چیز آن را زیبا کرده است. همچنین به این مسئله نیز پرداخته می شود که چرا انسان این توانایی را دارد که زیبایی ها را درک کند؟ و از آنجا که عشق از زیبایی نشأت می گیرد، عاشق ترین موجود در عالم هستی کیست؟ در آخر نیز اشاره ای به موقعیت زشتی و زیبایی در واقعه کربلا می شود و اینکه هیچ کس قدرت پنهان کردن زیبایی را ندارد. رسالت انبیاء از آن جهت دعوت به زیبایی است چون عالم زیباست؛ هر چیز که خدا آفریده است زیباست. در تعالیم اهل بیت و اولیاء الله نیز به قدر فراوان از مصادیق دعوت به...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۱۱ بهمن ۱۳۹۱ در عرفان, فصل دوم | ۰ دیدگاه

معیاری برای زیبا دیدن

معیاری برای زیبا دیدن

همان طور که در بیانات گذشته دیدید، علاوه بر اینکه زیبایی واقعیت دارد و امری عینی است، به فاعل و بیننده نیز بستگی دارد. درست است که زیبایی هست اما باید چشم زیبا بین هم وجود داشته باشد. چنانکه چشمی دارای نقص یا ایرادی باشد و نتواند حقیقت را آن طور که هست مشاهده کند، مسلماً شیء زیبا را هم زشت خواهد دید. پس طبیعتاً این سؤال ایجاد می شود که ملاک زیبا دیدن چیست و یا به بیان دیگر، چه کنیم تا زیبا ببینیم؟ نظر دکتر دینانی را در این زمینه بشنوید. از بیانات حضرتعالی در مورد زیبایی، چنین بدست می آید که بیننده باید زیبا‌بین باشد … –        ضمن اینکه زیبایی، واقعیت هم دارد. بله زیبایی هم واقعیت دارد. برخی از افراد، زیبایی را از مقوله کشف و شهود می دانند، برخی نیز آن را کیفیتی در ذهن می دانند که در برخورد با محسوسات حاصل می شود، برخی نیز آن را به فاعل شناسا یا همان بیننده مربوط می دانند (همان طور که شما نیز فرمودید)....

ادامه مطلب

ارسال شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۱ در حکمت خسروانی, عرفان, فصل دوم | ۰ دیدگاه

نور و حقیقت زیبایی

نور و حقیقت زیبایی

آنچه شما در این پست و سه پست آینده شاهد آن هستید، مجموعاً قسمت دهم از برنامه معرفت را تشکیل می دهد. قسمت دهم معرفت نیز آخرین برنامه ایست که با موضوع کربلا و ایام دهه محرم پخش شده است. بنابراین در قسمت یازدهم، شاهد موضوع جدیدی خواهیم بود. اما آنچه در قسمت دهم برنامه معرفت مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است موضوع زیبایی و زیبایی شناسی (بویژه در حادثه کربلا) از نگاه فلسفی و عرفانی است. به این ترتیب که در ابتدا تعریفی از ماهیت زیبایی ارائه می شود و در ادامه بحث پیرامون نحوه زیبا دیدن و جنبه های معرفتی و اخلاقی مربوط به انسان و زیبایی سخن به میان می آید. آنچه در زیر آمده است نیز، مباحث مقدماتی و در واقع تعریف و بیان ماهیت زیبایی و زشتی از نگاه قرآنی و فلسفی و عرفانی است. با استعانت از آیات سوره نور و این مطلب که خداوند خود را نور آسمان ها و زمین معرفی کرده است، وارد تعریف نور و زیبایی شده و...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۴ بهمن ۱۳۹۱ در دین و شریعت, عرفان, فصل دوم | ۲ دیدگاه

شهادت یا هلاکت؟!

شهادت یا هلاکت؟!

باز هم مسئله ظاهر و باطن و صورت و معنی! احتمالا شما هم تا کنون به افرادی بر خورده اید که حادثه عاشورا و عمل امام حسین (ع) در کربلا و قیام ایشان را نوعی هلاکت و یا حتی خودکشی تلقی می کنند. تعجبی نیست! در گذشته نیز شاهد چنین افرادی با این طرز فکر بوده ایم. اما از این شبهات که بگذریم و در حقیقت شهادت امام حسین (ع) بیشتر تفکر و تأمل کنیم به حقایقی خواهیم رسید که نمایانگر عظمت مقام انسان می باشد. شهادت ولی مطلق خداوند و فنای حقیقی او، دارای نکات و اشاراتی است که کمتر کسی به حقیقت آن پی می برد. مقام قرب حق و رضوان الله، مقامی نیست که بتوان آن را حتی با نعمت های بهشتی نیز قابل مقایسه دانست؛ مقامی که تنها با عبودیت حاصل شده و سرانجام به ربوبیت ختم می شود. مسلم است که اگر انسانی بتواند این مقام را درک کند، نه تنها زندگی پست و حیات ناچیز این دنیا در چشم او کمترین ارزشی نخواهد...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۲ بهمن ۱۳۹۱ در دین و شریعت, عرفان, فصل دوم, نبوت | ۲۵ دیدگاه

سخن گفتن خدا با موسی و حقیقت وحی

سخن گفتن خدا با موسی و حقیقت وحی

در پی بحث قبلی که پیرامون داستان حضرت موسی (ع) در قرآن بود در این جلسه درباره سخن گفتن خدا با حضرت موسی صحبت می کنیم. همانطور که می دانید حضرت موسی (ع) در میان پیامبران به «کلیم الله» ملقب است و صفت تکلّم خداوند در این پیامبر تجلی یافته است. از طرف دیگر سخن گفتن خداوند با پیامبران همان معنای «وحی» می باشد. مقوله وحی و ماهیت آن در میان متفکران اسلامی جایگاه ویژه ای دارد و همیشه این سخن در میان بوده که منشأ و ریشه اصلی و اولی سخنان و کلماتی که بر زبان پیامبر به عنوان وحی جاری می شود از کجاست؟ آیا پیامبر دخل و تصرفی هم در آنچه از طرف خدا به او می رسیده انجام می داده یا اینکه عین سخن خدا را منتقل می کرده است؟ با توجه به اینکه حضرت حق از هرگونه تجسم و اوصاف نقصانی مخلوقات مبرّاست، سخن گفتن او چگونه قابل تصور است؟ این سؤال اساسی است که در این جا به پاسخ آن از زبان دکتر...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۹ دی ۱۳۹۱ در عرفان, فصل دوم, نبوت | ۱۶ دیدگاه

دیدار موسی با خدا

دیدار موسی با خدا

داستان ها و قصه هایی که در قرآن کریم از پیامبران بازگو شده است گذشته از جنبه های تاریخی آن، حاوی نکات و ظرایف الهی و ربوبی هستند تا آنجا که عارف بزرگی چون محیی الدین عربی کتاب مهم خود یعنی فصوص الحکم را که از بزرگترین منابع عرفانی است بر اساس داستان انبیاء تنظیم و تقریر کرده است. می توان گفت زندگی و داستان هر پیامبر و ویژگی هایی که داشته است به نوعی تجلی گر یکی از صفات خداوند است. حضرت ابراهیم (ع) جلوه مقام خلیلی، حضرت موسی جلوه مقام کلیمی، حضرت عیسی جلوه مقام روح‌اللهی و بالاخره حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) جلوه تمام مقام محبوبی خداوند است. از همین رو داستان هر پیامبری در قرآن حاوی نکات الهی و رمزی است که می تواند کلیدی برای رمز معرفت بشری باشد. از جمله این داستان ها که در سه قسمت آتی به آن می پردازیم، داستان پر رمز و راز حضرت موسی (ع) است. در این قسمت به مسئله رؤیت و تقاضای آن حضرت برای...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۶ دی ۱۳۹۱ در عرفان, فصل دوم | ۴ دیدگاه

شراب معنوی مایه آزادی و آزادگی

شراب معنوی مایه آزادی و آزادگی

از جمله موضوعاتی که در حادثه کربلا نقش اساسی و پررنگی داشت، موضوع آب بوده است. از همین رو عاشورا را نماد تشنگی و آب می دانیم. اما این موضوع نیز چون سایر موضوعات دینی، یک جنبه ظاهری و یک جنبه باطنی دارد. در مقام ظاهر، امام حسین و دیگر یارانشان، تشنگان کربلا بودند درحالی که اگر به مقام باطن برویم موضوع کاملاً برعکس می شود! امام حسین چشمه جوشان آب است و دیگران تشنه آب این چشمه اند. مطلب مرتبط دیگر با این موضوع که در باطن امر، هم ریشه و هم معنا هستند، نقش و مفهوم شراب در ادبیات قرآنی و همچنین ادبیات عرفانی است. کاربرد مکرر عرفا از مفاهیمی چون شراب و ساقی که از مشهورات این حوزه است، مخالفت بسیاری را برانگیخته درحالی که در این مقاله معنای واقعی و ریشه قرآنی این امر، روشن خواهد شد. پس هم اکنون همراه ما باشید. موضوعی که در واقعه کربلا اهمیت دارد، بحث آب است. درباره این موضوع، بزرگانی چون عبدالرحمن جامی، عمان سامانی در گنجینه اسرار،...

ادامه مطلب
صفحه 1 از 3123