منوی برگه ها
منوی دسته ها

ارسال شده در ۲۷ اسفند ۱۳۹۲ در شناخت شناسی, علم کلام, فصل چهارم, فلسفه, منطق | ۰ دیدگاه

قیاس و برهان در نظر معتزله و اشاعره

قیاس و برهان در نظر معتزله و اشاعره

انسان نسبت به ادراکات، یک فانوس است. انسان یک خورجین یا یک توبره ای نیست که ادراکات در آن انباشته شود، بلکه یک فانوس است که همواره روشن و روشن تر می گردد. البته این فانوس، نفت می خواهد که نفت آن همان صغری و کبری و آن استعداد است. یعنی ما باید از تمام مسائل پیرامون خود استفاده کنیم، تا این فتیله روشن شود.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۱۰ دی ۱۳۹۱ در علم کلام, فصل دوم, فلسفه | ۱۳ دیدگاه

آفرینش عالم در شش روز؛ حدوث و قدم

آفرینش عالم در شش روز؛ حدوث و قدم

آنچه در این قسمت شاهد آن هستیم، بحث و گفتگو پیرامون دو نکته از یک آیه قرآن کریم است. در آیه هفتم سوره هود خداوند می فرماید: « وَهُوَ الَّذِي خَلَق السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاء » . دو نکته مهم و اساسی که از متن این آیه بر می آید یکی خلقت و آفرینش عالم در شش روز است و نکته دیگر، قرار گرفتن عرش الهی بر آب. نکته اول به یکی از مباحث جدی و چالشی میان فلاسفه و متکلمان بر می گردد و آن چیزی جز بحث حدوث و قدم عالم نیست. لازم به گفتن نیست که متکلمان و حکما در این موضوع چه موضعی اتخاذ کرده اند و چگونه با آن روبرو شده اند چرا که شهرت این مسئله بر اکثر افراد روشن است. اما در قسمت دوم از این آیه نیز نکته ای وجود دارد که در ادامه این مبحث به این نکته پرداخته می شود. اینکه آب در این آیه از چه معنایی حکایت می کند و یا اینکه...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۸ دی ۱۳۹۱ در علم کلام, فصل دوم, فلسفه | ۸ دیدگاه

جبر و اختیار، مسئله ای برای همه انسان ها

جبر و اختیار، مسئله ای برای همه انسان ها

مسئله جبر و اختیار (جبر و تفویض) را به جرأت می توان از چالش برانگیزترین مسائل فکری بشر دانست. به طور خلاصه می توان گفت: جبر به معنای عدم اراده انسان در افعال خود و مقهور بودن او تحت نیرویی بالاتر از اوست و اختیار به معنای قدرت داشتن انسان در رقم زدن سرنوشت خود و انجام افعال به اراده و تصمیم خویش می باشد. مسئله جبر و اختیار همواره از سالهای آغازین تاریخ بشر از جایگاه ویژه ای در میان دیگر مسائل فکری برخوردار بوده است به طوری که می توان گفت مهم ترین صف آرایی های فکری و مکتبی و اختلاف در گرایش ها بر سر این موضوع پیدا شده اند. جامعه اسلامی و متفکران مسلمان نیز از این امر مستثنی نبوده و همواره در میان عالمان اسلامی بر سر این موضوع اختلاف نظر وجود داشته است. عمده ترین اختلافات بر سر مسئله جبر و اختیار را می توان در دو مکتب فکری – کلامی اشاعره و معتزله مشاهده کرد. اشاعره همواره بر این اعتقاد بودند که...

ادامه مطلب