منوی برگه ها
منوی دسته ها

ارسال شده در ۲۸ تیر ۱۳۹۲ در تجلی, عرفان, فصل چهارم, قرآن | ۳ دیدگاه

دیدن خدا در گرو ندیدن خود

دیدن خدا در گرو ندیدن خود

مادامی که کسی – حتی حضرت موسی – در قید انانیت است، خدا برای او قابل دیدن نیست؛ به نفی ابد. اما وقتی انانیت تمام شد و از بین رفت، من اینجا این ادعا را می کنم که حق را می توان با همین چشم سَر هم دید!
دید پیمبر نه به چشمی دگر / بلکه بدین چشم سر این چشم سر

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۲ فروردین ۱۳۹۲ در شناخت شناسی, فصل سوم, فلسفه | ۷ دیدگاه

تعریف عقل و توسعه در معنی آن

تعریف عقل و توسعه در معنی آن

شاید با شنیدن این همه صحبت هایی که در مورد عقل و جایگاه آن شده است و همچنین مطالبی که در مورد نسبت آن با دیگر مقولات از جمله نسبت عقل و عشق ابراز شده است، این سؤال برایتان به وجود آمده است که اصلا عقل به چه معناست؟ وقتی از عقل صحبت می شود در حقیقت چه شیئی مورد نظر ماست؟ آیا می توان تعریفی از عقل ارائه داد؟ این پرسش، کانون و محور صحبت های جناب دکتر دینانی در این قسمت است. *       خب استاد! مفهوم ضرورت ازلی یا همان واجب الوجود را بسیار زیبا و در عین حال، بسیار ساده توضیح دادید و جای هیچ گونه ابهامی باقی نماند. جناب بوعلی نیز ضرورت ازلی را «وجود اول» می نامند. اما اینکه [برای شناخت و ادراک این مسئله] می گوید: «به صراحت عرفان عقلی» [جای توضیح و بحث بیشتری دارد]. مقداری در مورد عرفان عقلی توضیح بفرمایید. عرفان عقلی، تعبیر بسیار زیبایی از ابن سیناست. عقل در اینجا [اشاره به] عقل مفهومی نیست. اینجاست که شیخ الرئیس...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۴ اسفند ۱۳۹۱ در شناخت شناسی, فصل سوم, فلسفه, قرآن, هستی شناسی | ۰ دیدگاه

مقام حضور و شهود در کلام قرآن

مقام حضور و شهود در کلام قرآن

به همان اندازه که ادراک و علم حضوری نقش بسیار مهم و غیر قابل انکاری در نظام معرفت شناسی فلسفی دارد، به همان اندازه نیز (و بلکه بیشتر!) فهم آن مشکل و دشوار است و اگر فهم را به معنای در آمدن در قالب مفاهیم در نظر بگیریم، فهم آن اساساً غیر ممکن خواهد بود! این دشواری و دور از دسترسِ حصولی بودن حضور نه تنها باعث شده تا عموم مردم (و افرادی که تنها مدعی اند و به معرفت حضوری راه نیافته اند) در درک معنای آن دچار خطا و توهّم شوند، بلکه تاریخ نشان داده است که برخی از متفکران و اندیشمندان نسبتاً بزرگ در شرق و غرب عالم نیز، در رسیدن به معنای حضور واقعی به بیراهه کشیده شده اند و حضور را با برخی ادراکات خیالی و وهمی (از جمله برخی از حالات نفس) اشتباه گرفته اند. این در حالی است که حکیم بزرگ و مسلمان ایرانی، شیخ الرئیس ابوعلی سینا با دقت و توجه تمام به این موضوع مهم، توانست تا با ارائه فرض...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۹ دی ۱۳۹۱ در عرفان, فصل دوم, نبوت | ۱۶ دیدگاه

دیدار موسی با خدا

دیدار موسی با خدا

داستان ها و قصه هایی که در قرآن کریم از پیامبران بازگو شده است گذشته از جنبه های تاریخی آن، حاوی نکات و ظرایف الهی و ربوبی هستند تا آنجا که عارف بزرگی چون محیی الدین عربی کتاب مهم خود یعنی فصوص الحکم را که از بزرگترین منابع عرفانی است بر اساس داستان انبیاء تنظیم و تقریر کرده است. می توان گفت زندگی و داستان هر پیامبر و ویژگی هایی که داشته است به نوعی تجلی گر یکی از صفات خداوند است. حضرت ابراهیم (ع) جلوه مقام خلیلی، حضرت موسی جلوه مقام کلیمی، حضرت عیسی جلوه مقام روح‌اللهی و بالاخره حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) جلوه تمام مقام محبوبی خداوند است. از همین رو داستان هر پیامبری در قرآن حاوی نکات الهی و رمزی است که می تواند کلیدی برای رمز معرفت بشری باشد. از جمله این داستان ها که در سه قسمت آتی به آن می پردازیم، داستان پر رمز و راز حضرت موسی (ع) است. در این قسمت به مسئله رؤیت و تقاضای آن حضرت برای...

ادامه مطلب