منوی برگه ها
منوی دسته ها

ارسال شده در ۱۹ فروردین ۱۳۹۳ در دین و شریعت, فارابی, فصل چهارم, فلسفه, نبوت | ۶ دیدگاه

وحی، تنزل عقل است

وحی، تنزل عقل است

بین متفکران جهان اسلام از همان ابتدا این مسئله وجود داشت که عقل و وحی چه نسبتی با هم دارند؟ تلاش های فراوانی در این راستا انجام شده است، از جمله ابن رشد که کلمه «توفیق» را بکار برده است. از آن طرف ابن سینا هم به گونه دیگر تلاش کرده است. حتی ملاصدرا نیز در صدد پاسخ به این مسئله بر آمده و می توان به یک معنی گفت که همه فلسفه او در واقع نوعی سازگاری میان عقل و وحی محسوب می شود. اما ابونصر فارابی کلامی گفت که بعد از هزار سال هنوز اعتبار آن محرز است و جای تأمل دارد.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۷ اسفند ۱۳۹۲ در شناخت شناسی, علم کلام, فصل چهارم, فلسفه, منطق | ۰ دیدگاه

قیاس و برهان در نظر معتزله و اشاعره

قیاس و برهان در نظر معتزله و اشاعره

انسان نسبت به ادراکات، یک فانوس است. انسان یک خورجین یا یک توبره ای نیست که ادراکات در آن انباشته شود، بلکه یک فانوس است که همواره روشن و روشن تر می گردد. البته این فانوس، نفت می خواهد که نفت آن همان صغری و کبری و آن استعداد است. یعنی ما باید از تمام مسائل پیرامون خود استفاده کنیم، تا این فتیله روشن شود.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۷ دی ۱۳۹۲ در مطالب برگزیده, وبلاگ | ۷ دیدگاه

تقدیر رسانه ملی از دکتر دینانی و برنامه معرفت

تقدیر رسانه ملی از دکتر دینانی و برنامه معرفت

در این جشنواره که از برترین آثار نمایشی و تلویزیونی یک سال گذشته تلویزیون تقدیر شد، به تعدادی از برنامه های گفتگو محور نیز جوایز و لوح سپاس ارائه گردید. در این میان برنامه معرفت و عوامل آن نیز مورد تقدیر داوران جشنواره قرار گرفتند.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ در ابن عربی, انسان شناسی, عرفان, فصل سوم | ۳ دیدگاه

چهار مرغ نفسانیت

چهار مرغ نفسانیت

در این بخش به تفسیر آیه ای از قرآن کریم پرداخته شده است که در آن آیه حضرت ابراهیم از خداوند تقاضا می کند چگونگی زنده شدن مردگان را به او نشان دهد. اما همچون همیشه با فرا رفتن از ظواهر ضمن حفظ آن و نیز تعمّق در آیات قرآن می توان به حقایق مهمی دست یافت که از جمله در این آیه نیز به آن اشاره شده است. این چهار مرغ، چه مرغانی بودند؟ منظور از زنده شدن مردگان چیست؟ چرا حضرت ابراهیم از خدا می خواهد که زنده شدن مردگان را هم اکنون به او نشان دهد؟ پاسخ این سؤالات به ضمیمه نکات مهم دیگر را در بیان دکتر دینانی جستجو کنید. *       جناب محیی الدین می گوید از آنجا که حضرت ابراهیم باید تحقق وجه الهی و تجلی اسماء و صفات حق باشد، خداوند خواست او را با محبت خویش پر کند تا دیگر غیری در حضرت ابراهیم نباشد. این هم که حضرت ابراهیم می گوید: « كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى » [1] نه از این جهت...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۳ فروردین ۱۳۹۲ در ابن سینا, کتاب, منابع و مراجع | ۸ دیدگاه

متن مقدمه شیخ الرئیس ابوعلی سینا بر کتاب «منطق المشرقیین»

متن مقدمه شیخ الرئیس ابوعلی سینا بر کتاب «منطق المشرقیین»

بسم الله الرحمن الرحيم بالعزيز الحكيم أثق و عليه أتوكل الحمد لله أهل أن يحمد لعزته و جبروته و نسأله التوفيق لنيل مرضاته و الرأفة عنده و أن يصلي على أنبيائه الهادين و خصوصا على المصطفى محمد و آله الطاهرين المقدمة و بعد فقد نزعت الهمة بنا إلى أن نجمع كلاما فيما اختلف أهل البحث فيه. لا نلتفت فيه لفت عصبية أو هوى أو عادة أو إلف ، و لا نبالي من مفارقة تظهر منا لما ألفه متعلمو كتب اليونانيين إلفا عن غفلة و قلة فهم ، و لما سمع منا في كتب ألفناها للعاميين من المتفلسفة المشغوفين بالمشائين الظانين أن الله لم يهد إلا إياهم ، و لم ينل رحمته سواهم ، مع اعتراف منا بفضل سلفهم [1] في تنبهه لما نام عنه ذووه و أستاذوه و في تمييزه أقسام العلوم بعضها عن بعض ، و في ترتيبه العلوم خيرا مما رتبوه ، و في إدراكه الحق في كثير من الأشياء ، و في تفطنه لأصول صحيحة سرية في أكثر العلوم ، و في اطلاعه الناس على ما...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۳ فروردین ۱۳۹۲ در ابن سینا, حکمت خسروانی, فصل سوم, فلسفه | ۲ دیدگاه

ابن سینا؛ فیلسوف مشایی یا حکیم اشراقی؟!

ابن سینا؛ فیلسوف مشایی یا حکیم اشراقی؟!

ابن سینا، رئیس المشائین! این لقب و عنوانی است که بیش از هزار سال پس از وفات ابن سینا، هنوز هم در مورد او بکار می رود. در طول تاریخ تفکر جهان اسلام، ابن سینا، این حکیم و دانشمند بلند مرتبه، به عنوان بزرگترین فیلسوف مشایی شهرت یافته است. اما شواهد بسیاری وجود دارد که ابن سینا در بسیاری از موارد به این مکتب فلسفی – که ریشه یونانی و ارسطویی دارد – وفادار نمانده و بعضاً بر مشرب فلسفی دیگری سخن گفته است. از جمله این شواهد می توان به مواردی اشاره کرد که ابن رشد – یکی از بزرگترین فیلسوفان غرب جهان اسلام که شکی در ارسطویی و مشایی بودن وی نیست – به ابن سینا خرده گرفته و نظریات او را بر خلاف فلسفه ارسطو دانسته است. ابن رشد بر اساس همین اختلاف نظرهایی که ابن سینا با ارسطو داشت، او را شایسته عنوان «فیلسوف» ندانسته و وی را یک «متکلم» خطاب کرده است. اما یکی دیگر از مهم ترین شواهدی که نشان می دهد ابن...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۰ بهمن ۱۳۹۱ در فصل سوم, فلسفه, منطق, هستی شناسی | ۱ دیدگاه

اصل بدیهی در تصورات و تصدیقات

اصل بدیهی در تصورات و تصدیقات

اکنون و در اولین بخش از قسمت اول فصل جدید برنامه معرفت که پیرامون مسائل عمده هستی شناسی در فلسفه صحبت می شود، می پردازیم به این موضوع که اصل بنیادی و زیربنایی هر نظام فکری و فلسفی چه باید باشد؟ حکما و فیلسوفان اسلامی بخصوص صدرالمتألهین چه اصلی را به عنوان زیربنای تفکر فلسفی خود انتخاب کرده اند؟ ضمن پرداختن به این مسائل، به نکات ظریفی هم پیرامون بداهت وجود و نیز بداهت مفهوم آن و همین طور تفاوت ادراکات در حوزه تصورات و تصدیقات، پرداخته خواهد شد. نکاتی که کمتر فیلسوفی در عصر حاضر به آن توجه دارد! *       سؤال ما از محضر استاد عزیز، از اینجا شروع می شود که: هر نظام فکری و فلسفی، بر یک اصل بدیهی مبتنی است. همه فلاسفه و بزرگان حکمت و عرفان نیز در این مسئله اتفاق نظر دارند. منتها در این که چه اصل بدیهی را مبنای نظام فکری خود قرار دهند، با یکدیگر متفاوت اند. برای مثال جناب ملاصدرا، مفهوم وجود را به عنوان یک اصل بدیهی، مبنای...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۳۰ دی ۱۳۹۱ در مستند, مطالب برگزیده, وبلاگ | ۷ دیدگاه

مستند فلسفه با طعم شکلات

مستند فلسفه با طعم شکلات

« فلسفه با طعم شکلات » عنوان مستندی است که در پی سفر چند روزه یک گروه ایرانی شامل چند تن از اساتید بنام فلسفه و ادبیات فارسی به شهر استراسبورگ فرانسه، تهیه و ضبط شده است. همزمان با همایش « سعادت و نیکبختی در اندیشه ایرانی » که در فروردین ماه سال 1391 در شهر استراسبورگ فرانسه برگزار شد، یک هیئت ایرانی نیز به عنوان نماینده کشور ایران برای شرکت در این همایش انتخاب شدند. از چهره های فلسفی این گروه می توان به جناب آقای دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، استاد فلسفه اسلامی و همچنین دکتر کریم مجتهدی، فعال در زمینه فلسفه غرب اشاره کرد. این مستند ضمن اینکه شرح مختصری از وقایع این سفر است، در حقیقت حاصل پرسش و پاسخ هایی است که میان سازنده این مستند با دو چهره فیلسوف یعنی آقای دکتر دینانی و دکتر مجتهدی صورت گرفته است. عنوان این مستند نیز در واقع گویای ذهنیت و نگرش خاص صاحب اثر به فلسفه می باشد. او که از خود علاقه چندانی به فلسفه...

ادامه مطلب