منوی برگه ها
منوی دسته ها

ارسال شده در ۱۹ فروردین ۱۳۹۳ در دین و شریعت, فارابی, فصل چهارم, فلسفه, نبوت | ۶ دیدگاه

وحی، تنزل عقل است

وحی، تنزل عقل است

بین متفکران جهان اسلام از همان ابتدا این مسئله وجود داشت که عقل و وحی چه نسبتی با هم دارند؟ تلاش های فراوانی در این راستا انجام شده است، از جمله ابن رشد که کلمه «توفیق» را بکار برده است. از آن طرف ابن سینا هم به گونه دیگر تلاش کرده است. حتی ملاصدرا نیز در صدد پاسخ به این مسئله بر آمده و می توان به یک معنی گفت که همه فلسفه او در واقع نوعی سازگاری میان عقل و وحی محسوب می شود. اما ابونصر فارابی کلامی گفت که بعد از هزار سال هنوز اعتبار آن محرز است و جای تأمل دارد.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۸ بهمن ۱۳۹۲ در انسان شناسی, فصل چهارم, هستی شناسی | ۰ دیدگاه

نزول و صعود حقیقت مطلق در دایره وجود انسان کامل

نزول و صعود حقیقت مطلق در دایره وجود انسان کامل

اگر ما بخواهیم هستی مطلق را به صورت هندسی ترسیم کنیم، آن را به شکل یک دایره ترسیم خواهیم کرد. دو نیم دایره نزول و صعود، دایره وجود انسان است. بنابراین رسیدن به حق از طریق انسان کامل میسر است. اصلاً بدون اتصال به انسان کامل، راهی برای رسیدن به حقیقت نیست! سرّ رسالت و ضرورت وجود انبیاء نیز همین است؛ یعنی یک انسان کاملی وجود دارد که تمام انسانها باید از مسیر آن انسان کامل عبور کنند تا بتوانند دایره هستی را درنوردند.

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۶ تیر ۱۳۹۲ در تجلی, عرفان, فصل چهارم | ۰ دیدگاه

تجلی رحمانی و تجلی رحیمی

تجلی رحمانی و تجلی رحیمی

بعضی ها صفت رحمان را در حق تعالی «عام» و رحیم را «خاص» دانسته اند. از همین رو میان رحمت رحمانی که رحمتی عام و برای همه موجودات است و رحمت رحیمی که رحمتی خاص بوده و تنها شامل خواص می شود، تفاوت قائل شده اند. اما این سؤال قابل طرح است که خاص و عام در رحمت بی پایان حق چه معنایی می تواند داشته باشد؟!

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۵ خرداد ۱۳۹۲ در ابن عربی, انسان شناسی, عرفان, فصل سوم | ۳ دیدگاه

چهار مرغ نفسانیت

چهار مرغ نفسانیت

در این بخش به تفسیر آیه ای از قرآن کریم پرداخته شده است که در آن آیه حضرت ابراهیم از خداوند تقاضا می کند چگونگی زنده شدن مردگان را به او نشان دهد. اما همچون همیشه با فرا رفتن از ظواهر ضمن حفظ آن و نیز تعمّق در آیات قرآن می توان به حقایق مهمی دست یافت که از جمله در این آیه نیز به آن اشاره شده است. این چهار مرغ، چه مرغانی بودند؟ منظور از زنده شدن مردگان چیست؟ چرا حضرت ابراهیم از خدا می خواهد که زنده شدن مردگان را هم اکنون به او نشان دهد؟ پاسخ این سؤالات به ضمیمه نکات مهم دیگر را در بیان دکتر دینانی جستجو کنید. *       جناب محیی الدین می گوید از آنجا که حضرت ابراهیم باید تحقق وجه الهی و تجلی اسماء و صفات حق باشد، خداوند خواست او را با محبت خویش پر کند تا دیگر غیری در حضرت ابراهیم نباشد. این هم که حضرت ابراهیم می گوید: « كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى » [1] نه از این جهت...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۲۱ خرداد ۱۳۹۲ در ابن عربی, انسان شناسی, تجلی, عرفان, فصل سوم | ۶ دیدگاه

انسان کامل وجه حق است

انسان کامل وجه حق است

در بخش قبلی شاهد بودید که پس از واژگان وجود و نور، یکی دیگر از واژگان برای بیان حقیقت هستی، واژه «وجه» بوده است. وجه که در لغت به معنای «صورت» به کار رفته، در واقع بیانگر حقیقت هستی و حق تبارک و تعالی می باشد. این حقیقت در هر موجودی به اندازه ظرفیت وجودی او ظاهر شده است و به این ترتیب همه موجودات را شامل می شود. اما نکته ای که در اینجا حائز اهمیت است آن است که چه موجودی بیشترین بهره را از این حقیقت داراست؟ به عبارت دیگر چه موجودی در میان این موجودات، تصویر جامعی از حقیقت را نمایش می دهد؟ این مسئله که به نوعی پایه و اساس عرفان به شمار می آید، در این مقاله و در بیان دکتر دینانی به نحو احسن و به وجه کاملی تبیین شده است. *       استاد! ریشه این بحث [= وجه حق] را جناب محیی الدین در «فصّ ابراهیمی» بنا نهاده است. در آنجا می گوید حضرت ابراهیم، خود دارای مقام خلیلی است و از...

ادامه مطلب

ارسال شده در ۰۵ اردیبهشت ۱۳۹۲ در ابن عربی, عرفان, فصل سوم, فلسفه, هستی شناسی | ۰ دیدگاه

وجود در نظر شیخ محیی الدین ابن عربی

وجود در نظر شیخ محیی الدین ابن عربی

در اولین بخش از قسمت پانزدهم برنامه معرفت، بحث مهمی مطرح می شود که از اهمیت زیادی در فلسفه و عرفان اسلامی برخوردار است. پس از اینکه در طی چهار قسمت از برنامه معرفت، به مباحثی پیرامون هستی و وجود شناسی پرداخته شد و برخی از مفاهیم مقدماتی مورد توجه واقع گردید، اکنون جای آن است که به بحث رابطه حقیقت هستی و موجودات بپردازیم. همان طور که مطلع هستید و از نقش این موضوع در تعلیمات عرفانی و حکمت متعالیه آگاهی کامل دارید، موضوع رابطه خلق با مخلوق و یا وجود با موجودات، جان مایه بحث های فلسفی و عرفانی است. در این میان یکی از چهره های سرشناس و شاخص در زمینه عرفان، جناب شیخ محیی الدین بن عربی است که نظرات او در باب حقیقت هستی و وحدت وجود، زبان زد اهل خرد و معرفت واقع شده است. آنچه باعث می شود تا این عارف بزرگ در این موضوع مورد توجه واقع شود، دیدگاه های مفصل ایشان در مورد وجود و مسئله وحدت وجود است که...

ادامه مطلب